Uczestnicy imprezy związanej z obchodami Światowego Dnia Serca Czworonożni przyjaciele w Klinice Onkologii  w Szpitalu Uniwersyteckim nr 1 Dogoterapia  na Oddziale Neurologii w Wojewódzkim Szpitalu Dziecięcym Uczniowie podczas zajęć szkolnych o charakterze terapeutycznym.

Projekty edukacyjne / Projekty edukacyjne 2026/2027

powrót

Książka, która pomaga.

Zespół Szkół nr 33 Specjalnych dla Dzieci i Młodzieży Przewlekle Chorej

w Bydgoszczy

 

 

 

PROJEKT EDUKACYJNY

 

„Książka, która pomaga”

 

 

       Rok szkolny 2026/2027

 

Autorki projektu:

Monika Fabrycka

Małgorzata Ziętara

 

 

1. Wstęp

Projekt „Książka, która pomaga” zakłada wykorzystanie literatury dziecięcej i młodzieżowej, jako narzędzia wspierającego rozwój emocjonalny, społeczny i osobisty dziecka. Punktem wyjścia do pracy będą odpowiednio dobrane książki terapeutyczne oraz utwory poruszające tematy bliskie dzieciom i ich codziennym doświadczeniom.

Czytanie może być dla dziecka nie tylko sposobem zdobywania wiedzy, ale również formą odpoczynku, zabawy, rozwijania wyobraźni i przeżywania emocji w bezpiecznej przestrzeni. Bohaterowie literaccy mogą stać się przewodnikami po świecie uczuć, trudnych sytuacji, relacji z innymi oraz odkrywania własnych możliwości. Dzięki identyfikowaniu się z bohaterami dziecko może łatwiej nazwać własne emocje, spojrzeć na trudności z innej perspektywy oraz dostrzec swoje mocne strony.

Ma to szczególne znaczenie podczas pobytu dziecka w szpitalu. Choroba i hospitalizacja mogą wiązać się z poczuciem niepewności, lękiem, tęsknotą, zmęczeniem, ograniczeniem codziennej aktywności czy koniecznością podporządkowania się rytmowi leczenia. Kontakt z literaturą może w takiej sytuacji stworzyć przestrzeń do odpoczynku od trudnych doświadczeń oraz umożliwić dziecku przeżywanie historii, które nie są bezpośrednio związane z chorobą. Wszystkie działania będą dostosowywane
do aktualnego stanu zdrowia, samopoczucia, wieku i możliwości psychofizycznych uczestników. Projekt przewiduje realizację zajęć zarówno w świetlicy szkolnej, jak i indywidualnie przy łóżku pacjenta.
W przypadku dzieci osłabionych lub objętych ograniczeniami wynikającymi z leczenia stosowane będą krótkie formy aktywności, takie jak słuchanie fragmentów książek, rozmowa, oglądanie ilustracji, wykonywanie prostych zadań twórczych lub wybór symboli i obrazków. Dobór materiałów i form pracy będzie uwzględniał obowiązujące na oddziale zasady sanitarne oraz zalecenia personelu medycznego.

Istotnym elementem projektu jest również zwrócenie uwagi na indywidualność każdego dziecka. Opowieści dotyczące talentów, mocnych stron i wiary we własne możliwości mogą pomóc uczestnikom projektu dostrzec, że ich wartość nie zależy wyłącznie od osiągnięć czy aktualnej sytuacji zdrowotnej. Każde dziecko posiada własne zainteresowania, umiejętności, cechy i doświadczenia, które stanowią jego indywidualną wartość.

  1. Założenia organizacyjne i merytoryczne projektu

Element

Zasada

Adresaci projektu

Wychowankowie oddziału przedszkolnego, a także uczniowie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej.

Miejsce i czas realizacji

 Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii, Transplantologii i Immunologii w Szpitalu Uniwersyteckim im. A. Jurasza w Bydgoszczy, oddział onkologii dziecięcej, świetlica szkolna.

Czas realizacji: od października 2026 do maja 2027 r.  

Cele główne

1.     Cel dydaktyczny:

Rozwijanie zainteresowań czytelniczych, wyobraźni i kompetencji językowych uczniów poprzez kontakt z wartościową literaturą dziecięcą i młodzieżową oraz podejmowanie różnorodnych działań inspirowanych przeczytanymi utworami.

2.     Cel wychowawczy:

Wspieranie rozwoju emocjonalnego i społecznego uczniów poprzez poznawanie i nazywanie emocji, odkrywanie własnych mocnych stron oraz kształtowanie postawy akceptacji, empatii i szacunku wobec siebie i innych.

3.     Cel terapeutyczny:

Wspieranie dobrostanu emocjonalnego uczniów podczas hospitalizacji poprzez kontakt z literaturą i udział w dostosowanych do ich możliwości aktywnościach twórczych, sprzyjających wyciszeniu, zmniejszaniu napięcia emocjonalnego oraz doświadczaniu radości i satysfakcji.

Cele szczegółowe

1.     Rozbudzanie zainteresowania książką i rozwijanie motywacji do czytania.

2.     Rozwijanie umiejętności słuchania, rozumienia tekstu
i wypowiadania się na jego temat.

3.     Poszerzanie słownictwa oraz rozwijanie wyobraźni
i kreatywności.

4.     Doskonalenie umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji bohaterów literackich.

5.     Kształtowanie postawy akceptacji, empatii i szacunku wobec różnorodności.

6.     Stwarzanie okazji do odkrywania własnych zainteresowań, uzdolnień i mocnych stron.

7.     Wspieranie aktywności twórczej, poczucia sprawczości
i satysfakcji z podejmowanych działań.

Metody i formy pracy

Metody: elementy bajkoterapii wykorzystywane w pracy edukacyjno-wychowawczej, metoda projektu, praca plastyczna, rozmowa kierowana, czytanie dialogowe, praca z ilustracją.

Formy: zajęcia indywidualne przy łóżku pacjenta, a także grupowe
(w zależności od stanu zdrowia dzieci).

Plan realizacji projektu

Październik 2026- maj 2027

Przewidywane osiągnięcia uczniów

Po udziale w projekcie uczeń, na miarę swoich możliwości
i w zależności od zakresu uczestnictwa:

1.     Wykazuje zainteresowanie wybranymi książkami i historiami literackimi.

2.     Słucha czytanego tekstu lub poznaje jego treść poprzez ilustracje i rozmowę.

3.     Wypowiada się na temat bohaterów i przedstawionych wydarzeń w wybranej formie.

4.     Rozpoznaje i nazywa wybrane emocje bohaterów literackich.

5.     Dostrzega znaczenie akceptacji, życzliwości i szacunku wobec innych.

6.     Podejmuje próbę wskazania własnych zainteresowań, mocnych stron lub umiejętności.

7.     Wykonuje samodzielnie lub z pomocą wybrane zadanie twórcze.

8.     Podejmuje aktywności, które mogą być źródłem radości
i satysfakcji.

Ewaluacja

Ewaluacja projektu będzie miała przede wszystkim charakter obserwacyjny. Pod uwagę będą brane m.in. zainteresowanie uczniów proponowanymi książkami, ich aktywność podczas zajęć, chęć podejmowania rozmów
i działań twórczych oraz możliwość wskazywania przez nich własnych emocji, mocnych stron, zainteresowań i talentów.

 

W zależności od wieku i możliwości uczestników możliwe będzie również wykorzystanie krótkich rozmów podsumowujących, prac plastycznych, kart refleksji lub innych prostych form informacji zwrotnej.

Sposób prezentacji efektów

Efekty projektu mogą zostać zaprezentowane w formie wystawy prac uczniów, gazetki szkolnej lub informacji zamieszczonej na stronie internetowej szkoły. 

Podsumowanie/ sprawozdanie

Informacja o projekcie zostanie zamieszczona na stronie internetowej szkoły.

3. Harmonogram realizacji projektu

Tematyka / działanie

Sposób realizacji

Termin realizacji

I.                Pierwszy cykl spotkań dotyczy wartości płynącej z bycia kreatywnym, twórczym,
a także poznawania siebie i swoich możliwości

1.     „A to”
Peter Hamilton Reynolds

 

 

- „Co to właściwie jest kreatywność?” Prezentacja multimedialna.

- Czytanie dialogowe książki- zatrzymywanie się
i zadawanie pytań do tekstu.

Propozycje do wyboru:

1.     Eksperyment „Nie ma złych pomysłów” - uczniowie wymyślają jak najwięcej sposobów na wykorzystanie kropki i stworzenie z niej czegoś pomysłowego.

2.      Praca z maszyną kolorów- tworzenie galerii „świetlicowych kropek”.

 

Październik- listopad 2026

2.     „Piękno Teo”
Agata Królak

 

 

- Rozmowa kierowana:

·       „Czy coś może być piękne, nawet, jeśli nie jest idealne?”

- Wspólne czytanie książki „Piękno Teo”, zwracając uwagę na fakt, że piękno jest pojęciem subiektywnym- może mieć inne znaczenie dla każdego z nas i jest dla nas ważne, ciekawe, niezwykłe, wzruszające, a także wzbudzające emocje.

Propozycje do wyboru:

  1.  „Detektywi piękna” - poszukiwanie piękna
    w najbliższym otoczeniu w celu stworzenia „grupowej mapy piękna”.
  2.   Praca z maszyną kolorów- wyświetlanie poszczególnych kolorów, wybór przez ucznia własnego koloru, który jego zdaniem go określa.
  3.   Praca plastyczna „Moje piękno”.

 

Październik- listopad 2026

3.     „Wielka Księga Super mocy” Susanna Isern, Rocio Bonilla  

 

- Pogadanka: „Co jest moją super mocą?”

- Czytanie książki „Wielka Księga super mocy”, zwrócenie uwagi na fakt, że talent nie musi oznaczać bycia najlepszym. Czasem supermocą jest coś, co sprawia nam przyjemność albo coś, co rozwijamy mimo trudności.

Propozycje do wyboru:

  1. Ćwiczenie dydaktyczne z wykorzystywaniem metody dramy. Przygotowanie kartek
    z różnymi sytuacjami. Dzieci losują sytuację
    i zastanawiają się:

·       „Jaka supermoc mogłaby się w danej chwili przydać?”

  1. Zabawa pt. „Superbohater Świetlicy” – Jeden z uczniów wybiera lub wymyśla supermoc dla całej grupy. Kolejni uczniowie dodają następne. W ten sposób powstaje jeden symbol wspólny dla całej grupy.
  2. Wykonanie przypinek z nowopowstałym logo dla każdego z uczestników zajęć.

 

Październik- listopad 2026

II.             Drugi cykl spotkań poświęcony jest rozmowom na temat poznawania siebie, określania swoich wartości, zasad, a także zwrócenie uwagi na potrzebę płynącą
z zachowania równowagi w swoim życiu

1.     „Smaczna Banda i wolny wybieg. Smaczna banda i emocje”
Jory John, Pete Oswald

 

- Rozmowa kierowana pt.:

·       „Czy można lubić innych ludzi
i jednocześnie czasami potrzebować pobyć samemu?”

- Czytanie książki „Smaczna Banda i wolny wybieg”. Pytania po przeczytaniu książki:

·       Czego potrzebowali bohaterowie?

·       Czy wszyscy potrzebowali tego samego?

·       Co mogło się stać, gdyby ktoś cały czas był sam?

·       A co mogłoby się stać, gdyby ktoś nigdy nie miał chwili dla siebie?

Propozycje do wyboru:

  1.  Praca w grupie „Budujemy własne miejsce dla siebie” - wspólne budowanie z klocków przestrzeni do bycia samemu lub razem.
  2. Ćwiczenia wyciszające przy dźwiękach relaksującej muzyki „Chwila dla mnie”. Obserwowanie drzew za oknem, a także nieba
    i ptaków.
  3.  Praca plastyczna „Moja bezpieczna wyspa”

 

Grudzień 2026- styczeń 2027

2.     „Ja miłość” Susan Verde, Peter Hamilton  Reynolds

 

 

-Rozmowa kierowana:

·       „Kim jestem?”

·       „Co sprawia, że ja to ja?”

·       „W jaki sposób wyróżniam się
od reszty ludzi?”

-Czytanie książki ze szczególnym uwzględnieniem ilustracji zawartych w niej. Rozmowa po przeczytaniu książki na temat poznawania siebie i wartości, jaka płynie ze świadomości tego, jaki/ jaka chcę być.

-Praca grupowa- „Nasze pudełko JA” - tworzenie pudełka z origami, a następnie umieszczenie w nim haseł, symboli, obrazków, które symbolizują moje „Ja”

Propozycje do wyboru:

1. Zabawa ruchowa – „Znajdź kogoś, kto…” ćwiczenie ma pokazać, że możemy być różni,
a jednocześnie znaleźć między sobą podobieństwa.

2. Zadanie – „Supermoc, której nie widać” - uczeń otrzymuje kartkę z sylwetką człowieka.

Na środku pisze lub rysuje swoją „supermoc”

3. Ćwiczenia z lustrem. Uczniowie po kolei spoglądają w lustro i odpowiadają na pytania przygotowane przez nauczyciela

4. Praca plastyczna- „Drzewo JA”

 

Grudzień 2026- styczeń 2027

3. „Wielki skok Neli”
Cori Doerfeld

- Pytania wprowadzające:

·       „Co może czuć osoba, która stoi przed czymś trudnym?”

·       „Czy strach zawsze oznacza, że nie powinniśmy czegoś zrobić?”

·       „Jak zachowuje się nasze ciało, kiedy się boimy?”

·       „Czego potrzebujemy, kiedy czegoś się boimy?”

- „Wielki skok Neli” - czytanie książki,
ze szczególnym zwróceniem uwagi na moment,
w którym pojawia się trudność i niepewność bohaterki.

Propozycje do wyboru:

  1. Zabawa „Skala odwagi”. Na podłodze wyznaczona zostaje linia z napisami na jednym końcu:

·       „TO DLA MNIE ŁATWE”

                  Na drugim:

·       „TO DLA MNIE BARDZO TRUDNE”

Nauczyciel odczytuje sytuacje, a uczniowie     ustawiają się w miejscu, które odpowiada ich odczuciom.

  1.  Praca grupowa „Most nad przepaścią”

Podział uczniów na małe zespoły. Każdy zespół otrzymuje klocki. Zadaniem grup jest zbudowanie mostu, który pomoże Neli bezpiecznie przejść
z miejsca STRACH do miejsca ODWAGA.

  1. Praca plastyczna „Mój wielki skok”.
  2. Praca z maszyną kolorów – jakimi kolorami opiszę swoją odwagę?

 

Grudzień 2026- styczeń 2027

III.           Trzeci cykl spotkań dotyczyć będzie rozmowom na temat wiary w swoje możliwości, a także zwrócenie uwagi na fakt, że nadmierna ambicja może przynieść więcej szkody niż pożytku. Dowiemy się także, w jaki sposób etykiety wpływają na człowieka i co potrafi kryć się za określonym zachowaniem

1.     „Bystre Ciastko. Smaczna banda
i emocje”
Jory John, Pete Oswald

 

 

- Dyskusja na wskazany temat – „Czy muszę być najlepszy/ -a?”

- Czytanie książki „Bystre Ciastko”. Zadawanie pytań do tekstu doprowadzających do wniosku, że nie należy pytać o to: „Czy jestem lepszy od innych?’ Zamiast tego warto zadać pytanie: „Czego mogę nauczyć się o sobie?”

Propozycje do wyboru:

  1.  Praca w grupie. Uczniowie wspólnie tworzą przepis na ciastko nieidealne, ale posiadające wyjątkowe cechy.
  2.  Praca plastyczna: „Moje ciastko” Uczniowie tworzą przypinki, projektując wcześniej swoje „wyjątkowe bystre ciastko”.
  3. Galeria ciastek- prezentacja wytworów swojej pracy.

 

Luty- marzec 2027

2.     „Niesforne Ziarenko. Smaczna banda
i emocje
”

Jory John, Pete Oswald

 

 

- Pogadanka na temat różnych rodzajów zachowań. Wytłumaczenie pojęcia „Niesforny”

- Czytanie książki „Niesforne Ziarenko”

- Pogadanka na temat:

·       „Czy jeśli ktoś często słyszy: jesteś niegrzeczny, jesteś zły, jesteś trudny – może zacząć w to wierzyć?”

Propozycje do wyboru:

  1.  Zabawa dydaktyczna „Jestem, czy zrobiłem?”, określające różnicę pomiędzy zachowaniem, a etykietą.
  2.  Praca grupowa pt., „Co może kryć się pod spodem?”, mająca na celu udowodnić, że zachowanie może mieć różne przyczyny
    i warto być ciekawym, zamiast od razu oceniać.
  3.  Praca z tablicą multimedialną- „Ziarenko potrzebuje…” - wybór odpowiednich potrzeb do danej sytuacji- platforma Wordwall.net.
  4. Praca plastyczna „Moje ziarenko potrzebuje.”. Stworzenie własnego ziarenka, uwzględniając jego potrzeby i emocje.

 

Luty- marzec 2027

3.     „Szkoła i ja. Budujemy poczucie własnej wartości”
Ewa Borowska

- Rozmowa wprowadzająca – „Co sprawia, że dom jest stabilny?”

- Rozmowa na temat znaczenia słów: „poczucie własnej wartości”

- Czytanie książki „Budujemy poczucie własnej wartości”, zwracając uwagę na to, co nas wzmacnia,
a co osłabia.

Propozycje do wyboru:

  1. Zabawa dydaktyczna- budowanie „Muru mocy” z użyciem klocków i maszyny światła.
  2.  Zabawa z kłębkiem wełny- uczniowie dokańczają zdanie „Lubię siebie za to, że…”, „Inni mogą lubić we mnie to, że...”
  3. Rozmowa na temat decyzji, które podejmujemy na danym etapie swojego życia.
  4. Praca plastyczna- „Mój wyjątkowy worek” - malowanie i ozdabianie własnego worka szkolnego oraz oznaczenie jego wyjątkowości
    za pomocą własnoręcznie przygotowanych ozdób.

 

Luty- marzec 2027

IV.           Czwarty cykl spotkań poruszać będzie zagadnienia takie jak; prawo dziecka do bycia sobą, zrozumienie własnych potrzeb, akceptacja różnorodności oraz radzenie sobie z presją otoczenia

1.     „Fajny Cieciorek. Smaczna banda
i emocje”
Jory John, Pete Oswald

 

- Poznajemy Cieciorka – rozmowa o książce.

- Dyskusja na temat tego, że emocje nie są dobre ani złe – wszystkie są nam potrzebne. Możemy być smutni, źli czy przestraszeni, a jednocześnie nadal być wartościowymi i fajnymi osobami.

Propozycje do wyboru:

  1.  Zabawa „Emocjonalny Cieciorek” - uczniowie losują karteczki z różnymi sytuacjami, następnie próbują odpowiedzieć, jak w danej sytuacji odnalazłby się cieciorek.
  2. Uczeń rysuje siebie jako „świetnego Cieciorka”
    i dopisuje lub rysuje wokół siebie rzeczy, które w sobie lubi.
  3. Nawiązując do tytułu „Smaczna banda
    i emocje”, uczniowie przy pomocy nauczyciela wspólnie tworzą „Przepis na dobry dzień”.
  4.  Praca plastyczna „Świetlicowa smaczna banda” - projektowanie własnego bohatera przy użyciu tekturowych opakowań
    po napojach.

 

Kwiecień-maj 2027

2.     „Bylejaczek” Jerzy Ficowski

- Czytanie wybranego fragmentu książki „Bylejaczek”.

Rozmowa na temat cech charakterystycznych Bylejaczka oraz specyfiki jego imienia. Zwrócenie uwagi na zalety, które posiada bohater książki.

- Burza mózgów; „Co sprawić mogłoby, żeby zwykły, ponury dzień stał się przyjemniejszy?” Uczniowie podają pomysły i zapisują je na dużym arkuszu.

- Praca plastyczna- tworzenie własnego Bylejaczka używając w tym celu guzika.

Propozycje do wyboru:

  1. Zabawa w głuchy telefon- „Bylejaczek mówi…”
  2. Praca zbiorowa (na dużym brystolu) – uczniowie tworzą wspólnie „krainę”, w której mieszkałby Bylejaczek. Każdy z uczniów dodaje coś od siebie: drzewo marzeń, rzekę spokoju, górę pytań, dom przytulny, itp.

 

Kwiecień-maj 2027

3.     „Szkoła i ja. Uczymy się wszystkimi zmysłami” Agnieszka Łubkowska

 

- Przeczytanie fragmentu książki, który opisuje różne zmysły i ich znaczenie. Krótkie rozmowy o tym, jak zmysły pomagają nam poznawać świat.

- Rozmowa o tym, jak zapachy wywołują emocje
i wspomnienia.

Propozycje do wyboru:

  1. Zabawa z dźwiękami i słowami. Podział uczniów na grupy. Każda grupa otrzymuje kartę z opisem określonego zmysłu lub emocji.
  2. Uczniowie odgrywają na dzwonkach diatonicznych melodię, która koresponduje
    z daną emocją/zmysłem (np. spokojne dźwięki dla spokoju, żywe dla radości).
  3.  Zabawa pt., „Co tak pachnie?” Przygotowanie skrzynki z różnymi zapachami. Uczniowie wąchają zapachy, próbują je nazwać
    i powiązać z rysunkami, które dany zapach ilustrują.

 Tworzenie własnej „książki zmysłów”. Uczniowie tworzą krótkie opowiadanie lub rysunek, opisującą sytuację, w której używają różnych zmysłów.

 

Kwiecień-maj 2027