„Gdy spojrzysz w niebo”

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 33 DLA DZIECI I MŁODZIEŻY PRZEWLEKLE CHOREJ
W BYDGOSZCZY

PROJEKT EDUKACYJNY

TEMAT PROJEKTU:

„Gdy spojrzysz w niebo”

Rok szkolny 2025/2026

„Po każdym spojrzeniu w niebo zostaje w oczach nieco błękitu.”

                                                        Aleksander Kumor

Autorzy projektu:

                                                                                              Marta Modrzyńska

                                                                                              Katarzyna Lewandowsk

                                                                                              Marta Kozłowska   

                                                                                              Joanna Grochowska                                         

                                                                                              Małgorzata Obarska

SPIS TREŚCI

            WSTĘP…………………………………………………………..……...……………….........3

1. Cele projektu ……………………………………….………………….……………...……...3
2. Sposób realizacji ……………………………………………………………………………..4
3. Plan realizacji projektu ...…………………………...……………………………………….4
4. Metody, formy i techniki pracy …….……………………………………………….………4
5. Przewidywane osiągnięcia ucznia……………………………………………………………5
6. Czas trwania i zasięg projektu ………………………………………………………………5
7. Ewaluacja i prezentacja wyników projektu………………………………………………...5

WSTĘP

Niebo towarzyszy nam zawsze - nawet wtedy, gdy oglądamy je tylko przez okno sali szpitalnej. Zmienia się z każdą godziną: bywa błękitne, mleczne, złote o poranku, pomarańczowe o zachodzie, granatowe nocą, a czasem zasnute chmurami. Właśnie ta jego zmienność stała się inspiracją do stworzenia projektu edukacyjnego „Gdy spojrzysz w niebo”, przygotowanego dla uczniów szkoły szpitalnej przebywających na oddziałach szpitalnych.

Projekt nawiązuje do idei Międzynarodowego Dnia Gapienia się w Niebo (Look Up at the Sky Day) święta, które zachęca ludzi na całym świecie do zatrzymania się na chwilę i świadomego spojrzenia w górę. Proponuje on prostą, lecz niezwykle ważną praktykę: oderwanie uwagi od pośpiechu, napięcia i trudnych emocji oraz skierowanie jej na to, co tu i teraz. W warunkach hospitalizacji taka chwila uważnego patrzenia może stać się szczególnie cenna - daje odpoczynek myślom, pomaga regulować emocje i przywraca poczucie kontaktu ze światem poza murami szpitala.

Celem terapeutycznym projektu jest wspieranie dobrostanu psychicznego uczniów przebywających w warunkach szpitalnych poprzez arteterapię  i działania integracyjne.

Projekt wykorzystuje obserwację nieba jako naturalne narzędzie wspierające uważność (mindfulness). Uczniowie będą zachęcani do spokojnego, świadomego przyglądania się temu, co widzą: kształtom chmur, odcieniom światła, ruchowi ptaków czy zmianom pogody. Nie wymaga to wysiłku fizycznego ani długiego czasu koncentracji - wystarczy kilka minut patrzenia, oddychania i zauważania. Takie doświadczenie pozwala wyciszyć napięcie, zmniejszyć stres związany z leczeniem oraz wzmocnić poczucie bezpieczeństwa.

Zajęcia mają pomóc dzieciom w odreagowaniu stresu związanego z chorobą i hospitalizacją, wzmacniać poczucie bezpieczeństwa, a także rozwijać wyobraźnię i umiejętność wyrażania emocji. Poprzez wspólne oglądanie, rozmowy, zabawy tematyczne i twórcze działania inspirowane wszystkimi kolorami nieba, uczniowie będą mogli choć na chwilę przenieść się do świata doświadczeń, wspomnień i marzeń.

Projekt ma charakter interdyscyplinarny. Łączy elementy edukacji przyrodniczej, plastycznej, językowej i emocjonalno-społecznej. Obserwacje nieba staną się punktem wyjścia do rozmów o zjawiskach przyrody, tworzenia prac plastycznych, pisania krótkich tekstów, prowadzenia dziennika obserwacji oraz ćwiczeń oddechowych i relaksacyjnych. Najważniejszym celem nie jest jednak zdobycie wiedzy w tradycyjnym rozumieniu, lecz doświadczenie spokoju, sprawczości i ciekawości świata - nawet w sytuacji choroby.

Projekt został opracowany w oparciu o treści zawarte w Programie Wychowawczo - Profilaktycznym oraz założeniach podstawy programowej kształcenia ogólnego.

1. CELE PROJEKTU:

Cel terapeutyczny:

wspieranie dobrostanu psychicznego uczniów hospitalizowanych poprzez rozwijanie uważności (mindfulness), obniżanie napięcia emocjonalnego oraz wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa i sprawczości w sytuacji choroby i hospitalizacji.

Cele ogólne projektu:

• Rozwijanie uważności i koncentracji uwagi. Kształtowanie umiejętności świadomego zauważania chwili obecnej poprzez obserwację nieba, zmian światła i pogody.
• Wspieranie rozwoju emocjonalnego i społecznego uczniów. Stworzenie bezpiecznej przestrzeni do rozmowy o emocjach oraz ich wyrażania poprzez sztukę, słowo i obserwację przyrody.
• Stwarzanie warunków do odreagowania napięć emocjonalnych i redukcji stresu związanego z pobytem w szpitalu poprzez zabawę, twórczość wprowadzenie krótkich ćwiczeń relaksacyjnych, oddechowych i obserwacyjnych jako sposobu radzenia sobie z napięciem.
• Rozwijanie wyobraźni, kreatywności i ekspresji twórczej poprzez działania plastyczne
  i muzyczne inspirowane zmianami przyrody.
• Integracja edukacji szkolnej z doświadczeniem codziennym ucznia. Łączenie treści przyrodniczych, językowych, plastycznych i społecznych z realnym, bezpośrednim doświadczeniem obserwacji.
• Tworzenie atmosfery radości, bezpieczeństwa i akceptacji w trakcie zajęć, sprzyjającej procesowi leczenia i rehabilitacji emocjonalnej.
• Budowanie pozytywnego nastawienia i nadziei. Uświadomienie rytmu dnia i zmienności nieba jako metafory zmiany - trudne chwile także przemijają.

2. SPOSOBY REALIZACJI

Projekt realizowany będzie w formie zajęć grupowych i indywidualnych, dostosowanych do stanu zdrowia i możliwości uczniów w ramach pozalekcyjnych zajęć wychowawczych w Wojewódzkim Szpitalu Dziecięcym na oddziałach: Onkologii, Kardiologii, Neurologii oraz na oddziale Kliniki Psychiatrii w Szpitalu Uniwersyteckim nr 1 Im. Dr. Antoniego Jurasza w Bydgoszczy.

3. PLAN REALIZACJI PROJEKTU

1. Wprowadzenie „Spójrz w górę”
   – Rozmowa wprowadzająca: czym jest niebo i co możemy na nim zobaczyć.

– Przedstawienie założeń Międzynarodowego Dnia Gapienia się w Niebo i idei zatrzymywania się na chwilę.

– Obserwacja przez okno (lub zdjęcia nieba, jeśli uczeń nie może podejść).

– Ćwiczenie oddechowe: „Oddycham jak chmura” (spokojny wdech i wydech z patrzeniem w niebo).

– Stworzenie „Karty obserwatora nieba” (imię, data, nastrój przed i po obserwacji - symbole/kolory).

1. Obserwuję: „Jakie dziś jest niebo?”

– codzienne lub cykliczne krótkie obserwacje nieba,
– prowadzenie Dziennika Nieba (rysunek zamiast pisania — dostosowanie do wieku i sił ucznia),
– rozpoznawanie elementów: kolory, chmury, światło, ptaki, księżyc.

– ćwiczenia mindfulness:

• rzeczy, które widzę na niebie,
• spokojne oddechy patrząc na chmury,
• „płynące myśli jak chmury”

1. Rozumiem: „Dlaczego niebo się zmienia?”
   – Rozmowy o zjawiskach przyrodniczych (dzień, noc, pogoda, chmury, deszcz, tęcza, zorza polarna, zachody i wschody słońca).
   – Mini eksperymenty (powstawanie chmur – para wodna w słoiku; kolory światła – latarka i kolorowa folia).
   – Tworzenie „mapy pogody nieba”
2. Wyrażam: „Moje niebo”
   – Prace plastyczne: malowanie nieba przy użyciu wszelkich dostępnych technik plastycznych.

– Tworzenie krótkich tekstów (zdanie, haiku, metafora „Moje niebo”).

– Słuchanie spokojnej muzyki podczas tworzenia prac plastycznych i literackich.

– Ćwiczenie relaksacyjne: „Leżę na trawie i patrzę w niebo” (wizualizacja prowadzona).

1. Podsumowanie: „Niebo jest zawsze”

• przegląd Dzienników Nieba,
• rozmowa podsumowująca (co najbardziej zapamiętałem? kiedy było mi spokojniej?),
• stworzenie wspólnej pracy
• „Jedno niebo” (wystawa na korytarzu lub w sali),
• wręczenie dyplomu „Uważnego Obserwatora Nieba”,
• krótkie ćwiczenie końcowe – spokojne patrzenie w niebo i świadome oddychanie.

4. METODY, FORMY I TECHNIKI PRACY:

1. oparte na słowie,
2. oparte na obserwacji,
3. oparte na praktycznej działalności uczniów,
4. metody aktywizujące,
5. praca w grupach i indywidualna,
6. rozmowy kierowane z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych, filmów edukacyjnych
7. swobodne wypowiedzi,
8. praca z komputerem,
9. praca z wykorzystaniem książek,
10. zajęcia plastyczne,
11. rozwiązywanie zagadek, krzyżówek, rebusów, wykreślanek w formie tradycyjnej i online,
12. gry dydaktyczne,
13. quizy tematyczne.
14. PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA
15. Sfera emocjonalno-terapeutyczna

Uczeń:

• potrafi na chwilę zatrzymać się i skierować uwagę na obserwację otoczenia,
• doświadcza wyciszenia podczas krótkiej obserwacji nieba,
• zna i stosuje proste ćwiczenia oddechowe pomagające się uspokoić,
• łatwiej radzi sobie z napięciem, niepokojem lub nudą podczas hospitalizacji,
• potrafi nazwać swoje emocje (np. spokojny, zmęczony, zmartwiony, pogodny),
• potrafi wskazać, co pomaga mu się uspokoić,
• doświadcza chwil odpoczynku psychicznego,
• odczuwa większe poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności dnia,
• rzadziej koncentruje uwagę wyłącznie na chorobie i dolegliwościach.

2. Sfera społeczna

Uczeń:

• chętniej podejmuje kontakt z nauczycielem lub innymi uczniami,
• uczestniczy w rozmowie o swoich obserwacjach i odczuciach,
• potrafi słuchać innych i porównywać spostrzeżenia,
• buduje pozytywne doświadczenie bycia uczniem mimo pobytu w szpitalu,
• wzmacnia poczucie przynależności do społeczności szkolnej.

3. Sfera poznawcza (edukacyjna)

Uczeń:

• prowadzi (w formie pisemnej lub rysunkowej) prosty dziennik obserwacji,
• zauważa zmienność pogody i pory dnia,
• rozpoznaje podstawowe elementy nieba (słońce, chmury, księżyc, gwiazdy),
• zna wybrane zjawiska przyrodnicze (dzień i noc, opady, zachód słońca),
• wzbogaca słownictwo opisujące przyrodę i emocje,
• rozwija koncentrację uwagi i spostrzegawczość,
• podejmuje aktywność twórczą (rysunek, praca plastyczna, krótkie wypowiedzi).

4. Sfera samoregulacji i uważności (mindfulness)

Uczeń:

• potrafi wykonać krótką 1–3-minutową praktykę uważności,
• koncentruje się na oddechu przez kilkanaście sekund,
• zauważa swoje myśli i emocje bez oceniania,
• korzysta z obserwacji nieba jako sposobu uspokojenia,
• potrafi powiedzieć, czy po ćwiczeniu czuje się inaczej niż przed nim.

5. Sfera twórcza i motywacyjna

Uczeń:

• tworzy pracę plastyczną inspirowaną obserwacją,
• wyraża nastrój poprzez kolor i obraz,
• odczuwa satysfakcję z wykonanej pracy,
• przejawia ciekawość świata mimo ograniczeń zdrowotnych,
• wzmacnia wiarę we własne możliwości („mogę coś zrobić sam”).

6. CZAS TRWANIA I ZASIĘG PROJEKTU:

Projekt realizowany będzie w dniach od 30.03.2026 do 15.04.2026  w Szpitalu Dziecięcym na oddziałach: Onkologii,  Kardiologii, Neurologii oraz w Klinice Psychiatrii w Szpitalu Uniwersyteckim nr 1 Im. Dr. Antoniego Jurasza w Bydgoszczy.

7. POMOCE DYDAKTYCZNE:
8. różnorodne środki plastyczne,
9. komputer, tablet, laptop, tablica multimedialna
10. prezentacja multimedialna,
11. rozrywki umysłowe i gry dydaktyczne.

1. EWALUACJA I PREZENTACJA WYNIKÓW:

1. Ewaluacja projektu będzie miała charakter wieloaspektowy i obejmie zarówno analizę efektów pracy uczniów, jak i proces ich zaangażowania. W szczególności zostanie przeprowadzona analiza wytworów uczniowskich, pozwalająca ocenić stopień osiągnięcia założonych celów edukacyjnych. Istotnym elementem będą również rozmowy z uczestnikami projektu, umożliwiające poznanie ich opinii, refleksji oraz poziomu satysfakcji z udziału w działaniach. Uzupełnieniem będzie systematyczna obserwacja zachowań uczniów w trakcie realizacji projektu, ze szczególnym uwzględnieniem ich zaangażowania, współpracy w grupie oraz rozwoju kompetencji społecznych i komunikacyjnych. Tak zebrane dane pozwolą na kompleksową ocenę skuteczności projektu oraz wskazanie obszarów wymagających dalszego doskonalenia.
2. Wystawa prac plastycznych na holu WSD wykonanych prac podczas konkursu plastycznego „Wszystkie kolory nieba” realizowanego w dniach 30.03.2026 – 15.04.2026.